Sınır koymak çoğu insan için zorlayıcıdır. Özellikle başkalarını üzmekten korkan, onay ihtiyacı yüksek ya da terk edilme kaygısı yaşayan kişiler için sınır koymak suçlulukla eş anlamlı olabilir. Oysa psikolojik sağlamlığın temel taşlarından biri sağlıklı sınırlardır.

Sınır koymak bencillik değil; kendine ve ilişkine saygıdır.

Sınır Nedir?

Psikolojik anlamda sınır,

• Nerede başlayıp nerede bittiğini bilmek,
• Sorumluluğun sana mı yoksa karşı tarafa mı ait olduğunu ayırt edebilmek,
• Duygusal, fiziksel ve zihinsel alanını koruyabilmektir.

Sınır koyamayan kişiler genellikle:

• “Hayır” demekte zorlanır,
• Başkalarının duygularından kendini sorumlu hisseder,
• Sürekli fedakârlık yapar,
• İçten içe öfke biriktirir.

Bu durum zamanla tükenmişlik, pasif agresyon ve değersizlik hissi yaratabilir.

Sınır Koymak Neden Bu Kadar Zor?

Çocuklukta öğrenilen ilişki modelleri burada belirleyicidir. Eğer sevgi; uyumlu olmak, sorun çıkarmamak ya da başkalarını memnun etmek üzerinden deneyimlendiyse, kişi yetişkinlikte de sınır koymayı “sevilmemek” ile eşleştirebilir.

Örneğin:

• “Hayır dersem beni terk eder.”
• “Karşı taraf kırılırsa bu benim hatam.”
• “İyi insan her şeye yetişir.”

Bu düşünceler çoğu zaman gerçek değil, öğrenilmiş korkulardır.

Sağlıklı Sınır Nasıl Konur?

Sınır koymak sert olmak değildir. Net, sakin ve tutarlı olmaktır.

1. Önce Kendine Netleş

Şu soruları sor:

• Bu durum beni gerçekten rahatsız ediyor mu?
• Bu talebi karşılamak istiyor muyum, yoksa zorunda mı hissediyorum?

Netlik olmadan sınır konmaz.

2. Kısa ve Açık İfade Et

Uzun açıklamalar savunma halidir.

Örneğin:

• “Bu hafta buna zaman ayıramayacağım.”
• “Böyle konuşulduğunda kendimi rahatsız hissediyorum.”

Açıklama yapabilirsin ama kendini ikna etmeye çalışma.

3. Suçlulukla Baş Et

Sınır koyduktan sonra gelen suçluluk, yanlış yaptığını değil; yeni bir davranış denediğini gösterir. Bu duygu geçicidir.

Sınır Koymanın İlişkilere Etkisi

Sağlıklı sınırlar:

• İlişkide rol karmaşasını azaltır,
• Gizli öfkeyi önler,
• Saygıyı artırır,
• Bağımlı değil, bağlı ilişki kurmayı sağlar.

Unutma:

Gerçek yakınlık, iki kişinin de kendi alanını koruyabildiği yerde mümkündür.

Küçük Bir Egzersiz

Bugün kendine şunu sor:

“Son bir haftada istemediğim halde yaptığım üç şey neydi?”

Her biri için alternatif bir cümle yaz:

“Bir dahaki sefere şöyle diyeceğim…”

Sınır koymak bir anda değil, küçük adımlarla öğrenilir.

 

 

Son Söz

Sınır koymak karşı tarafa duvar örmek değil; ilişkiye çerçeve koymaktır.

Kendini korumadığın yerde sevgi değil, yorgunluk birikir.

Ve şunu hatırla:

Hayır demek, ilişkiyi bitirmez. Ama kendine evet demeni sağlar.